Stel je voor: je bekijkt verschillende e-learningmodules. Bij de eerste module lees je: ‘De leerling dient onderstaande instructies zorgvuldig door te nemen alvorens de volgende handeling uit te voeren’. Bij de volgende module staat er: ‘Lees eerst de instructies. Daarna kun je aan de slag’.
De strekking van de zinnen is hetzelfde, toch komen ze heel anders over. De eerste module klinkt formeel en afstandelijk, terwijl de tweede een persoonlijker tintje heeft. Maakt het voor het leren uit hoe we iemand aanspreken in een e-learning? In deze blog leggen we het uit aan de hand van het personalization principle.
Personalization principle
Het personalization principle is een onderdeel van de Cognitive Theory of Multimedia Learning van Richard Mayer. Het principe stelt dat mensen onder bepaalde omstandigheden beter leren wanneer tekst in een conversationele stijl wordt aangeboden in plaats van een formele stijl. Hierbij kun je denken aan:
- De leerling aanspreken met persoonlijke voornaamwoorden, zoals je of jij
- Een natuurlijke, directe manier van formuleren
- Uitleg die klinkt alsof iemand rechtstreeks tegen je praat
Een conversationele stijl kan bijdragen aan een gevoel van sociale betrokkenheid. Dit kan leerlingen motiveren om actiever met de informatie aan de slag te gaan.

Waarom werkt dit principe?
Het personalization principle wordt onder andere verklaard vanuit het idee van social agency. Dit houdt in dat een leerling sociale signalen kan oppikken wanneer de uitleg klinkt alsof iemand rechtstreeks tegen hem of haar spreekt.
Volgens deze verklaring kunnen zulke signalen een sociale reactie oproepen. Daardoor kan de leerling zich meer betrokken voelen bij de uitleg en gemotiveerder raken om de informatie actief te verwerken.
De manier waarop we informatie presenteren kan dus invloed hebben op hoe betrokken een leerling zich voelt bij het leerproces. Belangrijk is wel dat een persoonlijke toon niet automatisch tot beter leren leidt. De effecten hangen onder andere af van de context en de manier waarop personalisatie wordt toegepast.
Persoonlijk is niet hetzelfde als informeel
Moet jouw e-learning dan helemaal informeel worden geschreven, terwijl jij juist een formele module wilt? Nee, een tekst die persoonlijk is, hoeft niet altijd informeel te zijn. Het gebruik van het personalization principle betekent niet dat je overal spreektaal, uitroeptekens of grapjes moet gebruiken.
Laten we het bekijken aan de hand van drie voorbeelden:
- Te formeel: De cursist dient na voltooiing van de module de opgedane kennis toe te passen.
- Conversationeel: Na deze module kun je de kennis toepassen in je eigen werk.
- Overdreven informeel: Yes! Je hebt de module geknald! Tijd om die kennis lekker in de praktijk te gooien!
In deze voorbeelden is er een duidelijk verschil tussen conversationeel en overdreven informeel. Spreek de leerling aan als mens, zonder de inhoud minder serieus te maken. De juiste toon hangt hierbij ook af van de doelgroep, de inhoud en de situatie.
Een persoonlijke schrijfstijl draait dus niet om zo informeel mogelijk communiceren, maar om een natuurlijke manier van aanspreken die past bij de leerling.
Wat betekent dit voor e-learning?
Bij het ontwerpen van een e-learning kunnen we ons het volgende afvragen:
- Spreken we de leerling rechtstreeks aan?
- Klinkt de uitleg natuurlijk?
- Past de toon bij de doelgroep?
Een persoonlijke schrijfstijl hoeft niet voor iedereen hetzelfde te zijn. Bij een professionele doelgroep kun je prima direct en conversationeel communiceren zonder kinderachtig te worden.
Het personalization principle laat zien dat ook de schrijfstijl een bewuste ontwerpkeuze is. Een conversationele toon kan het leren ondersteunen, mits deze past bij de doelgroep en de leercontext.
Ook een conversationele e-learning?
Een goede e-learning hoeft niet te klinken als een ingewikkelde handleiding. Door bewust na te denken over de aanspreekvorm en schrijfstijl, kun je leerlingen op een natuurlijke manier bij de leerstof betrekken.
Bij AHA Leermiddelenbouwers kijken we daarom niet alleen naar wat we willen vertellen, maar ook naar hoe we dat doen. Zo ontwikkelen we e-learning die inhoudelijk sterk is én aansluit bij de mensen voor wie we deze maken. Nieuwsgierig wat wij voor jou kunnen betekenen bij het ontwikkelen van een leeromgeving? Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvende kennismaking.



Geef een reactie