Nu Hyves weer terugkomt, denken we allemaal terug aan de glitterplaatjes en de dansende banaan. De hoeveelheid bewegende elementen en drukte op je scherm kan best overweldigend zijn. Tijdens het leren is dit niet altijd handig. De afgelopen weken hebben we het gehad over het split-attention effect en de manier waarop ons werkgeheugen verschillende soorten informatie verwerkt. Daaruit bleek al dat meer informatie niet automatisch tot meer leren leidt.
Hoe bepaal je dan wat je wél laat zien in een lesmodule? In deze blog kijken we naar drie principes die daarbij kunnen helpen: coherence, signalling en redundancy.
Coherence: moet dit er echt bij?
Het coherence principle stelt dat leerlingen doorgaans beter leren wanner irrelevante informatie of materialen worden weggelaten. Je kunt hierbij denken aan informatie die misschien interessant of gerelateerd aan het onderwerp is, maar niet nodig is om de leerstof te begrijpen. Het kan dus best een uitdaging zijn om de juiste informatie te kiezen.
Een belangrijke vraag die je jezelf daarbij kunt stellen is: helpt dit de leerling om de leerstof te begrijpen?
Een achtergrondmuziekje, bewegende onderdelen en decoratieve afbeeldingen kunnen leuk zijn, maar ook aandacht vragen zonder iets aan het leerproces toe te voegen. Dit betekent natuurlijk niet dat een e-learning alleen maar uit kale tekstblokken moet bestaan. Vormgeving heeft ook een functie. Een afbeelding, animatie of ander visueel element kan juist waardevol zijn wanneer het helpt om de inhoud te begrijpen. Het gaat er dus niet om zo min mogelijk te gebruiken, maar om bewust te kiezen wat je toevoegt.
Signalling: waar moet ik kijken?
Bij het signalling principle worden verbale of visuele aanwijzingen gebruikt om belangrijke informatie of de structuur van de leerstof te benadrukken. Dit helpt leerlingen om relevante informatie te selecteren en te organiseren.
Bij signalen kun je denken aan het uitlichten van bepaalde tekst, het vervagen van minder relevante onderdelen op dat moment of het gebruik van pijlen en markeringen. Deze signalen geven de leerling aanwijzingen over waar de aandacht op gericht kan worden. Ook hier geldt: meer is niet automatisch beter. Wanneer bijna alles wordt gemarkeerd, is het voor de leerling niet meer duidelijk wat daadwerkelijk belangrijk is.
Signalling voegt dus niet noodzakelijk nieuwe leerstof toe. Het helpt de leerling vooral om de relevante informatie te vinden en te organiseren.
Redundancy: less is more
Volgens het redundancy principle kan informatie die onnodig dubbel wordt aangeboden het leren onder bepaalde omstandigheden bemoeilijken. Je kunt hierbij denken aan een animatie met gesproken uitleg waarbij diezelfde uitleg ook volledig als tekst in beeld staat.
Hoe groot het effect van de redundante informatie is, hangt af van de situatie. Het redundancy principle is vooral relevant wanneer belangrijke informatie in een hoog tempo wordt weergegeven of wanneer leerlingen weinig voorkennis hebben.
Dat betekent dus niet dan geschreven en gesproken tekst nooit samen mogen worden gebruikt. Er kunnen goede redenen zijn om informatie toch in beide vormen aan te bieden. Denk bijvoorbeeld aan:
- een scherm met weinig visuele informatie. Er is dan weinig risico op het overladen van het geheugen;
- visuele informatie waarbij de leerling voldoende tijd heeft om deze te verwerken;
- situaties waarin de audio moeilijk te begrijpen is, bijvoorbeeld door beperkte taalbeheersing. De risico’s op het overladen wegen hier op tegen het voordeel van het begrijpen.
Wat betekent dit voor e-learning?
In e-learningmodules kunnen we deze drie principes goed gebruiken. Hierbij kunnen we drie praktische ontwerpvragen stellen:
- Coherence: wat kunnen we weglaten?
- Signalling: wat moeten we benadrukken?
- Redundancy: wat bieden we misschien onnodig dubbel aan?
Het gaat dus niet alleen om de vraag welke informatie inhoudelijk klopt, maar ook om de manier waarop de informatie gepresenteerd wordt. Soms betekent dat iets weglaten, soms juist iets benadrukken en soms ervoor kiezen om informatie niet dubbel aan te bieden. Zo zorgen wij ervoor dat een leerling de essentiële informatie het beste kan verwerken.
Ook een e-learning waarin ieder element een functie heeft?
Bij AHA leermiddelenbouwers maken we gebruik van deze didactische kennis. Wij maken e-learningmodules waarbij we niet alleen kijken naar wat we willen vertellen, maar ook naar hoe we die informatie het beste kunnen aanbieden.
Nieuwsgierig wat wij voor jou kunnen betekenen bij het ontwikkelen van een leeromgeving? Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvende kennismaking.
Geef een reactie